Nội dung chính
Thị trường toàn cầu đang chuyển sang xu hướng bảo hộ mạnh mẽ, và Việt Nam cần một hành lang pháp lý vững chắc để bảo vệ lợi ích doanh nghiệp.
Tổng kết công tác 2025 và định hướng 2026
Vào ngày 8/1, Cục Phòng vệ thương mại (Bộ Công Thương) tổ chức hội nghị tổng kết năm 2025 và đề ra nhiệm vụ năm 2026. Hội nghị có sự tham dự của Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân cùng toàn thể lãnh đạo, cán bộ và doanh nghiệp.
Thực tiễn bảo hộ thương mại toàn cầu
Năm 2025, các biện pháp bảo hộ như thuế quan, trợ cấp và hạn ngạch tăng lên ở hầu hết các khu vực. Theo WTO, tổng giá trị biện pháp bảo hộ toàn cầu đã tăng 12% so với năm 2024, tạo áp lực đáng kể cho các nước xuất khẩu.
Trong bối cảnh Việt Nam đang mở rộng FTA, việc cân bằng giữa bảo hộ và tự do thương mại trở thành thách thức chiến lược.
Các thành tựu pháp lý và hành chính năm 2025
Trong năm qua, Cục đã:
- Soạn thảo và trình ban hành 1 Nghị định và 5 Thông tư liên quan đến phòng vệ thương mại.
- Bãi bỏ 1 thủ tục hành chính không cần thiết, đồng thời triển khai 2 thủ tục cấp độ 4 để giảm thời gian xử lý.
- Hoàn thiện hệ thống TRAV Online (giai đoạn 2), nâng cao khả năng nộp hồ sơ điện tử cho doanh nghiệp.
Nhờ các cải cách, Cục đã xử lý 9 vụ việc điều tra (từ 2024) và khởi xướng 6 vụ rà soát, đạt tỷ lệ hoàn thành 89%.
Đến nay, Việt Nam đã áp dụng 48 biện pháp phòng vệ thương mại, trong đó 37 biện pháp còn hiệu lực, bảo vệ doanh thu nội địa ước 600.000 tỷ đồng và tạo hơn 56.000 việc làm trực tiếp.
Kế hoạch trọng điểm năm 2026
Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân nhấn mạnh năm 2026 sẽ cần:
1. Cải thiện khung pháp lý
Rà soát, sửa đổi Luật Quản lý Ngoại thương để tạo “đường ray” pháp lý cho các biện pháp phòng vệ.
2. Chủ động “tấn công” thay vì chỉ “phòng thủ”
Ngăn chặn lẩn tránh, tăng cường xử lý các vụ vi phạm và hỗ trợ doanh nghiệp nhanh chóng.
3. Đẩy mạnh truyền thông
Nâng cao nhận thức của doanh nghiệp và xã hội qua các chiến dịch đào tạo, hội thảo.
4. Kiểm tra chuyên ngành
Thực hiện kiểm tra thường xuyên, phát hiện và ngăn chặn việc lẩn tránh biện pháp phòng vệ.
5. Xây dựng cơ sở dữ liệu thống nhất
Hoàn thiện nền tảng dữ liệu số, hỗ trợ cảnh báo sớm và cung cấp thông tin kịp thời cho doanh nghiệp.
6. Đào tạo nguồn nhân lực trẻ
Đầu tư vào chương trình bồi dưỡng chuyên môn để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao.
Kỳ vọng và tác động tới doanh nghiệp
Với hơn 50% các vụ việc phòng vệ thương mại nước ngoài được giải quyết thành công trong 2025, doanh nghiệp dự kiến sẽ giảm thiểu rủi ro thuế và tăng khả năng thâm nhập thị trường quốc tế.
Việc hoàn thiện luật và nâng cao năng lực kiểm tra sẽ giúp doanh nghiệp tránh được các biện pháp bảo hộ đột xuất, duy trì lợi nhuận và bảo vệ việc làm.
Trong bối cảnh hội nhập sâu rộng, việc duy trì một hành lang pháp lý chặt chẽ và linh hoạt không chỉ bảo vệ lợi ích quốc gia mà còn góp phần thúc đẩy tăng trưởng xuất khẩu, bảo đảm an ninh kinh tế và an sinh xã hội.
Bạn muốn biết cách doanh nghiệp chuẩn bị cho xu hướng bảo hộ 2026? Hãy để lại bình luận và theo dõi chúng tôi để nhận thêm các phân tích chuyên sâu.
