Nội dung chính
Trong bối cảnh tín dụng ngân hàng bùng nổ, việc củng cố bộ đệm vốn (CAR) trở thành ưu tiên chiến lược để duy trì ổn định tài chính.
1. Tín dụng ngân hàng tăng mạnh, áp lực thanh khoản lên cao
Theo báo cáo của Công ty Chứng khoán VnDirect, đến ngày 28‑10‑2025, tổng tín dụng của hệ thống ngân hàng tăng 14,77% so với đầu năm, vượt mức 10,1% trong 10 tháng trước. Trong 7 tháng đầu năm, NHNN đã tăng chỉ tiêu tín dụng cho một số ngân hàng, khi tín dụng tăng 9,6% – nhanh hơn so với hạn mức ban đầu (16%). Đây là động lực quan trọng giúp đạt mục tiêu tăng trưởng GDP trên 8% của Chính phủ.
Với tốc độ tăng tín dụng nhanh, huy động tiền gửi của khách hàng chưa kịp, khiến thanh khoản hệ thống ngân hàng gặp áp lực. Các ngân hàng thường vay trên thị trường liên ngân hàng, đẩy lãi suất qua đêm lên mức 4‑6%, thậm chí trong tuần đầu tháng 12 đạt 7‑7,5%.
2. Bất động sản – điểm nóng thu hút vốn
Theo NHNN, đến tháng 7, dư nợ tín dụng bất động sản (BĐS) tăng 17% so với đầu năm, chiếm khoảng 24% tổng dư nợ ngân hàng – gần gấp đôi tốc độ tăng tín dụng toàn ngành. Trong đó, cho vay BĐS doanh nghiệp (56% tổng dư nợ BĐS) tăng 23,9%, trong khi cho vay mua nhà (44%) tăng 12,4%. Trái phiếu doanh nghiệp BĐS đáo hạn năm 2025 ước tính 130.000 tỉ đồng (64% tổng trái phiếu đáo hạn), tạo áp lực vay vốn lớn.
3. CAR và vai trò của bộ đệm vốn
CAR (Capital Adequacy Ratio) tối thiểu là nền tảng để ngân hàng có đủ năng lực tài chính hấp thụ tổn thất từ rủi ro tín dụng, hoạt động và thị trường. Hiện CAR trung bình của hệ thống ngân hàng Việt Nam là 12,5%, thấp hơn mức trung bình ASEAN (20,5%). Việc duy trì và nâng CAR không chỉ bảo vệ ngân hàng trước các khoản lỗ tiềm ẩn mà còn củng cố niềm tin của khách hàng và nhà đầu tư.
4. Thông tư 14/2025/NHNN – Bước chuyển từ Basel II sang Basel III
Ban hành vào tháng 7‑2025, Thông tư 14/2025 điều chỉnh quy định CAR theo chuẩn Basel III, yêu cầu:
- Tăng chất lượng vốn (vốn chủ sở hữu Tier 1) và mở rộng phạm vi tính toán vốn rủi ro.
- Định hướng tín dụng vào các lĩnh vực rủi ro thấp hơn như nông nghiệp, hạ tầng, công nghệ.
- Hạn chế mức độ tiếp xúc quá lớn với BĐS và các lĩnh vực rủi ro cao.
- Hỗ trợ chuyển đổi dần từ cơ chế “hạn mức tín dụng” sang giám sát dựa trên rủi ro và thị trường.
Những thay đổi này không chỉ nâng cao chất lượng vốn mà còn cải thiện khả năng quản trị rủi ro, đưa hệ thống ngân hàng Việt Nam gần hơn với tiêu chuẩn quốc tế.
5. Định hướng và thách thức cho các ngân hàng Việt Nam
Hiện đa số ngân hàng đã đáp ứng yêu cầu CAR tối thiểu của Basel III. Các ngân hàng tư nhân niêm yết như TCB, HDB và TPB dẫn đầu về CAR, nhưng đồng thời có tỷ trọng cho vay BĐS và tiêu dùng cao, nên chịu áp lực tăng vốn lớn hơn.
Ngân hàng quốc doanh (VCB, BID, CTG) có CAR thấp hơn, nhưng nắm giữ thị phần tín dụng và tiền gửi lớn nhất, vì vậy việc tăng vốn trở thành yêu cầu cấp bách để duy trì khả năng chịu rủi ro.
Những ngân hàng tư nhân có mục tiêu tăng trưởng tín dụng mạnh (HDB, MBB…) cũng sẽ cần tăng vốn trong trung và dài hạn, vừa đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế, vừa tăng tính linh hoạt trong việc điều tiết vốn để đạt kết quả kinh doanh tốt hơn.
Như vậy, “cuộc đua tăng vốn” dự kiến sẽ diễn ra mạnh mẽ trong thời gian tới, là yếu tố then chốt để duy trì ổn định hệ thống ngân hàng và hỗ trợ tăng trưởng kinh tế bền vững.
Kết luận
Với tín dụng tăng trưởng mạnh, áp lực thanh khoản và rủi ro BĐS ngày càng cao, việc củng cố bộ đệm vốn không còn là mục tiêu trung hạn mà đã trở thành yêu cầu cấp thiết. Thông tư 14/2025/NHNN đánh dấu bước tiến quan trọng trong việc nâng cao chất lượng vốn và quản trị rủi ro, đồng thời định hướng tín dụng vào các lĩnh vực bền vững. Các ngân hàng, dù là tư nhân hay quốc doanh, cần nhanh chóng điều chỉnh chiến lược vốn để đáp ứng chuẩn Basel III và bảo vệ niềm tin của khách hàng, nhà đầu tư.
Bạn nghĩ ngân hàng Việt Nam sẽ cần bao nhiêu thời gian để đạt CAR chuẩn ASEAN? Hãy chia sẻ ý kiến của bạn trong phần bình luận và theo dõi chúng tôi để cập nhật những phân tích sâu hơn.
