Nội dung chính
Quốc hội Pháp vẫn chưa thể thông qua dự luật ngân sách quốc gia, khiến nền kinh tế bắc cầu trong bối cảnh chính trị bế tắc.
Bối cảnh bế tắc ngân sách 2025‑2026
Vào tối ngày 23/12, các nghị sĩ Pháp đã thông qua một đạo luật khẩn cấp chỉ nhằm duy trì hoạt động của chính phủ trong tháng 1/2026, trong khi vẫn chưa đạt được thỏa thuận cuối cùng về ngân sách năm 2026. Đạo luật này được Thủ tướng Sébastien Lecornu đề xuất ngay ngày hôm trước, nhằm tránh kịch bản chính phủ phải “đóng cửa” do không có ngân sách.
Nguyên nhân sâu xa của tình trạng tê liệt
Nguyên nhân chính bắt nguồn từ cuộc bầu cử sớm tháng 6/2024, khi Tổng thống Emmanuel Macron giải tán quốc hội để ngăn phe cực hữu lên nắm quyền. Kết quả là một “quốc hội treo” không có đa số rõ ràng: 577 ghế chia thành ba khối – liên minh cánh tả, khối trung hữu của Macron (chỉ 120 nghị sĩ) và đảng cực hữu Rassemblement National (RN) do Marine Le Pen lãnh đạo.
Không có đa số, chính phủ thiểu số của Lecornu buộc phải tìm kiếm sự ủng hộ từ các khối đối lập. Để giành được phiếu bầu của đảng Xã hội, ông đã đồng ý hoãn cải cách hưu trí (từ 62 lên 64 tuổi), nhưng điều này lại làm mất lòng các nghị sĩ bảo thủ và một số đồng minh trung hữu.
Giải pháp khẩn cấp và triển vọng
Đạo luật khẩn cấp được thông qua cho phép quốc hội có thêm vài tuần để thương lượng ngân sách mới. Lecornu nhấn mạnh sẽ trình bày “bản ngân sách sớm nhất có thể” trong tháng 1, nhưng các nhà phân tích cảnh báo thời gian này có thể vẫn chưa đủ để hàn gắn những chia rẽ sâu sắc.
Hệ lụy kinh tế và nợ công
Theo báo cáo mới nhất của INSEE, nợ công Pháp đã chạm mức 3,5 nghìn tỷ euro (khoảng 4 nghìn tỷ USD) vào tháng 9, xếp Pháp ở vị trí thứ ba trong khu vực đồng euro sau Hy Lạp và Italy. Nếu không có ngân sách hợp lệ, chính phủ sẽ không thể chi trả các khoản nợ và chi tiêu công, làm gia tăng áp lực tài chính và rủi ro xếp hạng tín dụng.
Những quan điểm của chuyên gia
Giáo sư Benjamin Morel, Trường Đại học Paris‑Pantheon‑Assas, cho rằng “không có cách nào thoát khỏi cuộc khủng hoảng chính trị này với cơ cấu hiện tại của quốc hội”. Ông nhấn mạnh một chính phủ chỉ dựa vào 120 nghị sĩ trong tổng số 577 là không đủ để kiểm soát Hạ viện và duy trì ổn định lâu dài.
Nhà phân tích Noémie Bisserbe của Wall Street Journal lưu ý rằng Lecornu đã cam kết không sử dụng quyền lực hiến pháp đặc biệt để “vượt rào” quốc hội. Tuy nhiên, áp lực chính trị ngày càng tăng có thể buộc ông phải xem xét lại cam kết này.
Trong khi đó, các phe bảo thủ thúc đẩy cắt giảm chi tiêu và giảm thuế, còn phe xã hội đòi tăng thuế người giàu và bảo vệ các chương trình phúc lợi xã hội. Sự căng thẳng này khiến việc đạt được một thỏa thuận ngân sách toàn diện trở nên khó khăn hơn bao giờ hết.
Thanh Tâm (Theo France 24, WSJ)
