Động lực tăng cường kiểm dịch giết mổ động vật

Hải Phòng đã quyết liệt thắt chặt quản lý giết mổ và kiểm dịch động vật sau vụ lợn nhiễm dịch tả lợn châu Phi (ASF) tại công ty Cổ phần Đồ hộp Hạ Long, gây lo ngại về an toàn thực phẩm và nguy cơ dịch bệnh lan rộng.

Nguy cơ dịch bệnh và mất an toàn thực phẩm

Vụ việc phát hiện hơn 1.200 kg thịt lợn có dấu hiệu ôi thiu và dương tính ASF đã bật lên các lỗ hổng trong chuỗi cung ứng: vận chuyển không có giấy chứng nhận kiểm dịch, nguồn gốc không rõ ràng và thiếu kiểm soát vệ sinh thú y tại các cơ sở giết mổ nhỏ lẻ.

Thống kê thực tế tại Hải Phòng

• Tổng cộng 2.181 cơ sở giết mổ trên địa bàn.
• Trong đó 9 cơ sở giết mổ tập trung, được trang bị thiết bị vệ sinh thú y, giấy chứng nhận an toàn thực phẩm và có tem Kiểm soát giết mổ.
• Phần còn lại 2.172 cơ sở là các điểm giết mổ nhỏ lẻ, thường do một hộ gia đình tổ chức, không có khu vực sạch – bẩn phân biệt, không lưu giữ sổ theo dõi nhập xuất và khó truy xuất nguồn gốc.
• Công suất thực tế của các cơ sở tập trung: 600‑700 con lợn/ngày và 5.000‑7.000 con gia cầm/ngày.

Biện pháp quản lý và kiểm dịch được triển khai

Để ngăn chặn dịch bệnh lây lan, Sở Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với Chi cục Thủy sản, Chăn nuôi và Thú y đã thực hiện các bước sau:

1. Kiểm soát nguồn gốc: Yêu cầu mọi cơ sở giết mổ phải có giấy chứng nhận kiểm dịch, tem Kiểm tra vệ sinh thú y và chứng từ mua bán rõ ràng.
2. Giám sát thực địa: Tăng cường thanh tra đột xuất tại chợ, siêu thị và các điểm bán lẻ; kiểm tra điều kiện vệ sinh, quy trình giết mổ và xử lý chất thải.
3. Hướng dẫn an toàn sinh học: Tổ chức tiêm vắcxin phòng dịch cho lợn, đào tạo chăn nuôi an toàn sinh học và triển khai ký cam kết an toàn thực phẩm cho các doanh nghiệp nhỏ.
4. Rà soát hồ sơ pháp lý: Các siêu thị và cửa hàng kinh doanh thực phẩm được yêu cầu kiểm tra giấy tờ xuất xứ, thu hồi hàng hoá không đạt chuẩn theo quyết định của cơ quan chức năng.

Hành động pháp lý và các vụ bắt giữ

Ngày 10/1/2025, Cơ quan Cảnh sát điều tra (CST) Hải Phòng ra lệnh bắt khẩn cấp Giám đốc Công ty Cổ phần Đồ hộp Hạ Long cùng ba cán bộ phụ trách kiểm soát chất lượng vì nghi ngờ nhập khẩu và chế biến thịt lợn nhiễm ASF. Tiếp đó, vào ngày 8/9/2025, CST phát hiện 02 xe ô tô vận chuyển 1.274,5 kg thịt lợn không có nguồn gốc, dương tính ASF và đã niêm phong 4 kho chứa khoảng 130 tấn thịt lợn đông lạnh.

Cuối cùng, ngày 24/12/2025, CST khởi tố 9 đối tượng liên quan (bao gồm Lê Bá Doanh, Trịnh Hà Việt và các cán bộ công ty) theo Điều 317 Bộ luật Hình sự vì cung cấp, mua bán thực phẩm có nguồn gốc từ lợn nhiễm dịch.

Triển vọng và lời khuyên cho doanh nghiệp

Đối với các doanh nghiệp trong lĩnh vực thực phẩm, đặc biệt là những đơn vị có quy mô nhỏ, việc tuân thủ quy định kiểm dịch và an toàn thực phẩm không còn là lựa chọn mà là bắt buộc pháp lý. Các doanh nghiệp nên:

• Thiết lập hệ thống quản lý hồ sơ nhập xuất đầy đủ, lưu trữ hoá đơn và chứng nhận kiểm dịch.
• Thực hiện tự kiểm tra nội bộ định kỳ, đặc biệt tại các giai đoạn thu gom, giết mổ và chế biến.
• Liên hệ chặt chẽ với các cơ quan kiểm dịch địa phương để được hỗ trợ kỹ thuật và cập nhật thông tin dịch bệnh.
• Đào tạo nhân viên về quy trình vệ sinh thú y, không sử dụng chất cấm, không tiêm thuốc an thần hay bơm nước vào gia súc trước khi giết mổ.

Việc duy trì chuỗi cung ứng minh bạch, kiểm soát nguồn gốc và tuân thủ quy chuẩn an toàn thực phẩm không chỉ bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng mà còn bảo vệ uy tín thương hiệu trong môi trường cạnh tranh ngày càng khắt khe.

Kết luận

Hải Phòng đang chuyển sang mô hình quản lý chặt chẽ hơn, kết hợp giữa thanh tra thực địa, kiểm dịch nghiêm ngặt và hành động pháp lý mạnh tay. Đối với doanh nghiệp, đây là thời điểm quan trọng để rà soát lại quy trình, nâng cấp cơ sở hạ tầng và khẳng định cam kết an toàn thực phẩm.

Bạn đã sẵn sàng kiểm tra lại quy trình an toàn thực phẩm của mình? Hãy chia sẻ quan điểm và đăng ký nhận bản tin chuyên sâu về quản lý thực phẩm tại đây.

Bối cảnh và quyết định bắt khẩn cấp

Vào ngày 10/1/2026, Cơ quan Cảnh sát điều tra TP Hải Phòng đã thực hiện lệnh bắt khẩn cấp đối với ông Trương Sỹ Toàn, Tổng Giám đốc CTCP Đồ hộp Hạ Long (HNX: CAN), cùng ba nhân viên chủ chốt.

Lệnh bắt được Viện Kiểm sát Nhân dân TP Hải Phòng phê chuẩn, nhằm điều tra hành vi liên quan đến hơn 120 tấn thịt heo nhiễm dịch tả lợn châu Phi (ASF) được thu gom và bảo quản tại các kho lạnh của công ty.

Ba nhân viên bị bắt cùng CEO

• Phạm Thị Thúy Lan (1980) – Phó Trưởng phòng Quản lý chất lượng.
• Bùi Thị Thoan (1979) – Nhân viên trực tiếp quản lý nhóm kiểm tra chất lượng nguyên liệu đầu vào.
• Lại Thị Thanh Hương (1974) – Nhân viên bộ phận đầu vào Phòng Quản lý chất lượng.

Ba vị trí trên chịu trách nhiệm kiểm tra, đánh giá chất lượng thịt lợn trước khi nhập kho và đưa vào quy trình sản xuất, do đó được coi là những nhân tố then chốt trong vụ việc.

Vụ việc ASF tại Halong Canfoco

Trước khi lệnh bắt được đưa ra, vào ngày 08/09/2025, Phòng Cảnh sát kinh tế – Công an TP Hải Phòng đã phát hiện hai chiếc xe ô tô vận chuyển 1.274,5 kg thịt lợn đã giết mổ, có mùi thối, không có nguồn gốc xuất xứ và dương tính với virus ASF. Thịt này được dự định bán cho các công ty và cơ sở chế biến thực phẩm trên địa bàn.

Kết quả xét nghiệm xác nhận mẫu thịt từ các xe và từ các kho lạnh của Halong Canfoco đều dương tính ASF. Nhằm ngăn chặn lây lan, công an đã niêm phong bốn kho chứa khoảng 130 tấn thịt lợn đông lạnh và tiến hành tiêu hủy toàn bộ lô hàng nhiễm bệnh theo quy định của pháp luật an toàn thực phẩm.

Quy trình khởi tố và danh sách bị can

Ngày 12/9/2025, Cơ quan Cảnh sát điều tra đã ra quyết định khởi tố vụ án “Vi phạm quy định về an toàn thực phẩm”. Tiếp đó, vào ngày 24/12/2025, công an TP Hải Phòng chính thức khởi tố 9 bị can, bao gồm:

• Bùi Đức Trọng (1979)
• Lê Bá Doanh (1977)
• Nguyễn Thị Tuyến (1980)
• Nguyễn Thị Lan (1977)
• Đinh Thị Nghị (1982)
• Nguyễn Bình Loan (1968)
• Phạm Xuân Toan (1975)
• Nguyễn Gia Đạt (1971)
• Trịnh Hà Việt (1991)

Họ bị buộc tội cung cấp, mua bán thực phẩm có nguồn gốc từ lợn chết, lợn ốm yếu do mắc ASF, vi phạm Điều 317 khoản 4 Bộ luật Hình sự.

Những hệ lụy và bài học rút ra

Vụ án cho thấy tầm quan trọng của hệ thống kiểm soát chất lượng nội bộ trong chuỗi cung ứng thực phẩm. Khi quy trình kiểm tra không chặt chẽ, nguy cơ lây lan dịch bệnh như ASF có thể gây thiệt hại hàng trăm tấn, ảnh hưởng nghiêm trọng đến uy tín doanh nghiệp và an toàn lương thực quốc gia.

Đối với doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực chế biến thịt, việc đầu tư vào hệ thống quản lý rủi ro, kiểm tra nguồn gốc và thực hiện các biện pháp phòng ngừa kịp thời là yếu tố sống còn.

Bạn có ý kiến gì về cách xử lý của cơ quan chức năng? Hãy để lại bình luận và chia sẻ nếu thấy bài viết hữu ích.