Tiếng “xèo” khi đổ nước lạnh vào chảo đang sôi không chỉ gây ồn ào mà còn là dấu hiệu chảo của bạn đang chịu “sốc nhiệt” nguy hiểm.

Hiểu đúng về hiện tượng sốc nhiệt

Khi kim loại được đun nóng, các nguyên tử giãn ra, tạo ra một khối đồng nhất. Đột ngột tiếp xúc với nước lạnh khiến chúng co lại nhanh chóng, tạo ra lực kéo‑đẩy nội tại. Nhiệt độ bề mặt chảo có thể giảm hơn 150 °C trong tích tắc, khiến cấu trúc kim loại bị biến dạng hoặc nứt.

Hậu quả nghiêm trọng khi xả nước lạnh vào chảo nóng

1. Cong vênh và mất độ phẳng

Đáy chảo co lại không đồng đều, dẫn đến việc chảo “lồi lõm”. Khi đặt lên bếp, nhiệt không phân bố đều, gây cháy một phần thực phẩm và chưa chín phần còn lại – hiện tượng thường thấy với bánh kếp.

2. Bong tróc lớp chống dính và rủi ro sức khỏe

Trong các chảo có lớp phủ PTFE (anti‑dính), sự chênh lệch giãn nở giữa lớp phủ và kim loại nền dễ gây nứt, bong tróc. Các mảnh lớp phủ có thể rơi vào thực phẩm, đồng thời giải phóng các hợp chất PFAS – một nhóm hoá chất được liên kết với nguy cơ ung thư và các bệnh mãn tính.

3. Nứt vỡ ở chảo gang, đá, gốm

Những vật liệu giòn hơn như gang, đá, gốm không chịu được thay đổi nhiệt độ đột ngột, vì vậy chúng có thể nứt đôi ngay sau khi đổ nước lạnh.

4. Những sai lầm phổ biến khác

• Thêm muối vào nước lạnh – muối không tan nhanh, tạo các vết ăn mòn rỗ trên đáy inox.
• Xếp chồng chảo chống dính lên nhau – gây trầy xước lớp phủ của chảo dưới.
• Dùng cọ kim loại hoặc chất tẩy rửa mạnh trên chảo chống dính – làm hỏng lớp phủ.
• Rửa chảo gang bằng xà phòng – làm mất lớp bảo vệ tự nhiên, dễ gỉ.

Cách bảo quản chảo đúng chuẩn

– Để chảo nguội tự nhiên trên bếp cho đến khi nhiệt độ xuống mức phòng trước khi rửa.
– Nếu cần gấp, dùng nước ấm (không quá 40 °C) để giảm dần nhiệt độ.
– Với chảo chống dính, rửa bằng nước ấm và bọt rửa nhẹ, dùng miếng bọt biển mềm.
– Với chảo gang, rửa bằng nước nóng, lau khô ngay và thoa một lớp dầu mỏng để ngăn gỉ.

Bảo Nhiên (Theo HuffPost, Tasting Table)

Hãy áp dụng những nguyên tắc trên để kéo dài tuổi thọ chảo và bảo vệ sức khỏe gia đình bạn.