Nội dung chính
Greenland đang đứng trước ngã rẽ lịch sử khi Tổng thống Donald Trump quyết tâm đưa hòn đảo này vào lãnh thổ Mỹ.
Bối cảnh quyết tâm của Trump
Vào ngày 22/12, Trump tuyên bố rằng Mỹ cần Greenland vì lợi ích an ninh quốc gia, không phải vì tài nguyên. Ngay sau đó, ông bổ nhiệm Thống đốc Louisiana Jeff Landry làm đặc phái viên phụ trách Greenland, đánh dấu bước đi mạnh mẽ nhất trong suốt nhiệm kỳ của mình nhằm thay đổi bản đồ địa chính trị.
Phản ứng của Greenland, Đan Mạch và châu Âu
Thủ hiến Greenland Jens‑Frederik Nielsen và Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen đã lên tiếng mạnh mẽ, khẳng định hòn đảo thuộc quyền quyết định của người dân Greenland và không thể bị Mỹ kiểm soát.
Vivian Motzfeldt, lãnh đạo cơ quan ngoại giao Greenland, nhấn mạnh: “Không có gì thay đổi ở Greenland. Tương lai của chúng tôi do người dân quyết định. Chúng tôi không phải là người Đan Mạch, không phải người Mỹ và không muốn trở thành như vậy.”
Đan Mạch đã triệu tập Đại sứ Mỹ Ken Howery để yêu cầu giải thích, trong khi các nước châu Âu như Pháp và Thụy Điển tái khẳng định chủ quyền lãnh thổ của Greenland.
Chiến lược an ninh và lợi ích kinh tế
Greenland sở hữu trữ lượng khoáng sản phong phú – kẽm, lithium, graphite, niken và đồng – là những nguyên liệu then chốt cho công nghệ hiện đại. Trump tuyên bố: “Nếu nhìn vào Greenland, bạn sẽ thấy tàu Nga và Trung Quốc hiện diện khắp nơi. Chúng ta phải có được nó.”
Chuyên gia Christopher Chivvis (Carnegie Endowment for International Peace) cảnh báo rằng việc Mỹ đẩy mạnh quyền kiểm soát có thể phá vỡ chuẩn mực chủ quyền quốc tế và làm tăng căng thẳng ở Bắc Cực.
Trong khi đó, Phó Tổng thống JD Vance đã thăm Căn cứ Không gian Pituffik, chỉ trích Đan Mạch vì không ưu tiên an ninh Greenland, cho thấy Mỹ đang tìm cách củng cố hiện diện quân sự ở khu vực.
Triển vọng và rủi ro cho tương lai
Theo Marc Jacobsen, phó giáo sư Học viện Quốc phòng Hoàng gia Đan Mạch, việc bổ nhiệm Landry và nhà đầu tư Thomas Dans có thể là phần trong chiến lược mới, nhưng “những nỗ lực này đang phản tác dụng vì người dân Greenland ngày càng xem Mỹ là đối thủ.”
Châu Âu có thể tăng cường phản kháng bằng việc triển khai các cơ quan an ninh EU, tăng tần suất tập trận và đầu tư vào khu vực Bắc Cực. Tuy nhiên, Chivvis nhấn mạnh rằng “chi phí cho châu Âu sẽ rất đắt đỏ nếu họ quyết định đối đầu mạnh mẽ với Washington.”
Trong khi một bộ phận nhỏ dân cư Greenland ủng hộ độc lập hoàn toàn, đa số vẫn phản đối sáp nhập vào Mỹ, khiến tương lai của hòn đảo này trở nên vô cùng bất định.
Vũ Hoàng (Theo Hill, AFP, Reuters)
