Nội dung chính
Trung Quốc vừa công bố báo cáo 30 trang kêu gọi cộng đồng quốc tế hành động mạnh mẽ trước nguy cơ Nhật Bản tiến tới sở hữu vũ khí hạt nhân.
Những điểm chính của báo cáo Trung Quốc
Báo cáo do Hiệp hội Kiểm soát và Giải trừ Vũ khí Trung Quốc (CACDA) phối hợp cùng Viện Nghiên cứu Hoạch định Chiến lược Hạt nhân công bố vào ngày 8/1 cho biết Nhật Bản “có khả năng sản xuất plutonium cấp độ vũ khí” và sở hữu công nghệ cũng như kinh tế đủ để phát triển bom hạt nhân trong vòng chưa đầy ba năm.
Tham vọng hạt nhân được minh chứng bằng dữ liệu
- Nhật Bản đã tái xử lý nhiên liệu hạt nhân từ lò phản ứng nhanh Joyo (1984) và có tiềm năng sản xuất khoảng 40 kg plutonium cấp độ vũ khí, dựa trên nghiên cứu Greenpeace 1994.
- Khoảng trữ plutonium hiện tại vượt xa nhu cầu cho điện hạt nhân dân sự, tạo ra “sự mất cân đối kéo dài và nghiêm trọng”.
- Chuyên gia hạt nhân Trung Quốc ước tính Nhật Bản có đủ năng lực kỹ thuật để phát triển vũ khí hạt nhân trong ba năm.
Phản hồi và bối cảnh chính trị
Báo cáo được ra mắt trong bối cảnh quan hệ Trung–Nhật đang ở mức thấp nhất trong nhiều năm. Một quan chức cấp cao Nhật Bản đã đề xuất rằng nước này nên sở hữu vũ khí hạt nhân, dù chính phủ sau đó phủ nhận.
Ông Dai Huaicheng, Tổng Thư ký CACDA, nhấn mạnh rằng các tuyên bố của các nhà lãnh đạo Nhật Bản cho thấy “tham vọng thoát khỏi các ràng buộc quốc tế”. Đồng thời, Bộ Ngoại giao Trung Quốc khẳng định báo cáo đã “phơi bày những sự thật đáng báo động” về nghiên cứu vũ khí hạt nhân bí mật của Nhật Bản.
Hành động thực tế của Trung Quốc
Vào ngày 9/1, Bộ Thương mại Trung Quốc cấm xuất khẩu các sản phẩm “lưỡng dụng” có thể tăng cường năng lực quân sự của Nhật Bản, bao gồm một số công nghệ hạt nhân và thiết bị quân sự.
Quan điểm quốc tế và lời kêu gọi
Ông Joe Biden đã từng nói vào năm 2016 rằng Nhật Bản có thể sở hữu vũ khí hạt nhân “gần như chỉ sau một đêm”. Lời cảnh báo này được trích dẫn trong báo cáo, nhằm nhấn mạnh tính cấp bách của vấn đề.
Trung Quốc kêu gọi các nước thành viên Liên Hợp Quốc, NATO và các tổ chức phi chính phủ cùng đề xuất biện pháp cụ thể và mạnh mẽ để ngăn chặn sự leo thang.
Kết luận và góc nhìn chuyên môn
Trong khi Nhật Bản vẫn tuyên bố tuân thủ ba nguyên tắc phi hạt nhân và NPT, các bằng chứng từ báo cáo và các nguồn công khai cho thấy khả năng kỹ thuật đã sẵn sàng. Nếu không có phản ứng đồng bộ từ cộng đồng quốc tế, khu vực Đông Á có thể đối diện với một cuộc chạy đua hạt nhân mới.
Bạn nghĩ gì về khả năng Nhật Bản trở thành một cường quốc hạt nhân trong thời gian ngắn? Hãy chia sẻ quan điểm và theo dõi chúng tôi để cập nhật những diễn biến mới nhất.